عاقل‌ترین دیوانه

"ابو وهب" خود را به دیوانگی می‌زند و با سوار شدن بر نی مانند اسب، به نام "بهلول" شناخته می‌شود و به قاضی در کشف دزد گردنبند ارزشمند کمک می‌کند….

"بهلول" به نیازمندان کمک می‌کند و نیت واقعی "یحیی" از ساخت مسجد را که برای خودنمایی است، آشکار می‌کند....

"بهلول" به "لبید" راه تجارت را پیشنهاد می‌دهد و تفاوت میان نصیحت خردمندان و دیوانگان را به او نشان می‌دهد….

"بهلول" به چوپانی به نام "احنَف" کمک می‌کند تا گوسفندانش را که وزیر و رئیس پلیس به ناحق گرفته‌اند، پس بگیرد….

"احنَف" از "ابو موسی" آب می‌خواهد، ابو موسی برای آب پول می‌خواهد، و بهلول اعتراض می‌کند که آب نعمت خداست و نباید فروخته شود…

خلیفه ماجرای کشته شدن قاضی‌القضات "ابن سکیب" را به "زبیده" می‌گوید…

ماهیگیر "قصی" که زندگی فقیرانه‌ای دارد، با صید مقدار زیادی ماهی ثروتمند می‌شود. "بهلول" برای کمک به او نزد خلیفه وانمود می‌کند بیمار است….

"عبدالله" از اینکه مأموران خلیفه مانع کشت در زمین موروثی‌اش شده‌اند، به "بهلول" شکایت می‌کند و او به "عبدالله" کمک می‌کند حقش را بازپس بگیرد….

" قدامه" پس از آنکه توسط تاجری فریب می‌خورد، از بهلول کمک می‌خواهد و بهلول نیز با آشکار کردن نیرنگ، پول او را بازمی‌گرداند…

خلیفه به "بهلول" اجازه می‌دهد هر زمان نزد او برود، اما "ابو عبیده" او را به دلیل ظاهرش از مسجد بیرون می‌کند….

"بهلول" خلیفه را در سفر حج همراهی می‌کند، اما "جعفر" از فروش زمینش خودداری می‌کند و "جنید" به دلیل ظلمش زندانی می‌شود….

خلیفه ورود حیوانات به بازار کرخ را ممنوع می‌کند، اما "احنَف" به دلیل مخالفت با این فرمان زندانی می‌شود و "بهلول" او را نجات می‌دهد….

"بهلول" به یک بیوه فقیر کمک می‌کند و همراه "طرفه" به بصره می‌رود تا پول‌های دزدیده‌شده او را بازگرداند….

"جهیم" پس از بازگشت از سفر، متوجه می‌شود همسرش "میسون" به دلیل یک شایعه دروغین درباره مرگ او با فرد دیگری ازدواج کرده است…

"بهلول" هیزم‌های "عبید" را می‌خرد تا او بتواند برای پسرش غذا تهیه کند….

"بهلول" "خزیم" را از مجازات پرداخت بدهی نجات می‌دهد و به او گوسفند می‌دهد تا بدهی‌اش را بپردازد…..

خلیفه از "بهلول" درباره تبدیل شدنش از یک عالم به دیوانه سؤال می‌کند، اما "بهلول" به جای پاسخ، خواستار آزادی "عبیده" می‌شود….

"بهلول" به "وائل" کمک می‌کند تا درخت زیتونی را که همسایه‌اش با حکم قاضی گرفته، پس بگیرد….

"بهلول" به خلیفه نشان می‌دهد که دلبستگی به لذت‌های دنیا، انسان را از مسیر درست دور می‌کند….

"بهلول" به "جعفر" کمک می‌کند تا فریب دوستش را که آهن‌های امانتی او را فروخته، آشکار کرده و حقش را پس بگیرد….

پس از مرگ "ابو موسی"، "بهلول" با عدالت ارث گوسفندان را میان دو برادر تقسیم می‌کند….

"عبید" توسط "زید" فریب می‌خورد، اما "بهلول" با نقشه‌ای پول او را بازمی‌گرداند….

خلیفه به دیوانگی "بهلول" شک می‌کند و به وزیر دستور می‌دهد او را زیر نظر بگیرد تا حقیقت را بفهمد….

پس از آشکار شدن ارتباط "بهلول" با "موسی بن جعفر"، او دستگیر می‌شود و اعتراف می‌کند که تظاهر به دیوانگی کرده است و به زندان می‌افتد….